Saturday, April 11, 2009

SA LUPA: Halaw kay Jacques Prevert

SA LUPA

Ni Jose F. Lacaba
Halaw kay Jacques Prevert


Maganda raw ang langit
pero wala pa akong kakilalang
nakakita sa kagandahang iyan.
Ako'y kontento na dito sa lupa
na kung minsan ay talaga namang kaakit-akit,
puno ng milagro't misteryo.
Mga misteryo ng tuwa
ang batis sa nayon at bulaklak sa estero,
init ng Pansol at lamig ng Baguio,
tiyan ng paksiw na bangus,
pisngi ng pesang dalag,
narito,
dito lamang sa lupa,
kasing-galing ng Tatlong Persona.
Hitik sa himala't hiwaga
ang lupa
na kung minsan ay talaga namang kahanga-hanga:
magulang at anak, kapatid at kabiyak,
pag-ibig na umaawas at hindi kapani-paniwala.
Hindi rin kapani-paniwala
ang kasawiang-palad
sa lupa,
tulad ng tinatawag na pagpapahiga sa hangin:
ulo't paa'y
nakapatong sa magkabilang kama,
katawan ay nakabitin
hanggat matitiis,
hanggat ayaw magsalita
ng pinahihirapang bihag,
narito,
dito sa lupa.
Mga misteryo ng hapis
na kung minsan ay talaga namang kahindik-hindik
ang pawis, luha, dugo,
ipis, pulgas, lamok, langaw, daga,
karinyo brutal ng romansa militar.
Ama naming nasa langit,
subukan mong bumaba rito
at tiyak na sa Kalbaryo
ang bagsak mo.


-----------
Mula sa kalipunang Sa Panahon ng Ligalig (Anvil Publishing, 1991).

Muling nalathala sa Kung Baga sa Bigas: Mga Piling Tula (University of the Philippines Press, 2002; second printing, 2005).

Jacques Prevert
sa pabalat ng aklat

Ngayong araw na ito ang anibersaryo ng pagkamatay ni Jacques Prevert (born February 4, 1900; died April 11, 1977), ang makatang Pranses na may-akda rin ng tulang “Les Feuilles Mortes” (The Dead Leaves). Dalawang saknong ng tulang ito ang nilapatan ng musika, at sa kalaunan ay isinalin sa Ingles. Kilala natin ang salinawit na Ingles ni Johnny Mercer sa pamagat na “Autumn Leaves.”

Naging screenwriter din si Prevert, at kabilang sa sinulat niya ay ang script ng Les enfants du paradis (The Children of Paradise, 1945). Ang pelikulang ito na dinirek ni Marcel Carne ay madalas na napapasama sa listahan ng greatest films of all time.

Ang tulang “Sa Lupa” ay sinulat noong panahon ng martial law at bumabanggit sa "pagpapahiga sa hangin," na bahagi ng torture na pinagdaanan ko bilang bilanggong pulitikal. Ito'y hinalaw o inadapt ko mula sa tulang “Pater Noster” ni Prevert, mula sa aklat niyang Paroles. Ang mga unang linya ng pinaghalawang tula ni Prevert, sa saling Ingles ni Lawrence Ferlinghetti, ay: “Our Father who art in heaven / Stay there / And we’ll stay here on earth / Which is sometimes so pretty.”

Mababasa ang salin ni Ferlinghetti ng tula ni Prevert dito: http://www.meanderthal.typepad.com/meanderthal/page/11/

Paliwanag ni Ferlinghetti sa introduksiyon niya sa libro niyang Selections from 'Paroles' (Penguin Books, 1958): "Many of the poems in Paroles grew out of the Second World War and the Occupation in France, and it is plain that 'paroles means both 'words' and 'passwords.'"

4 comments:

danabatnag said...

hihintayin ko pong isa-isa ang inyong mga hinalaw na tula (nawala ko kasi ang libro ng collection na iyon at hindi na talaga ako makakita sa bookstore).

tagailog said...

buhay pa ang libro kong ito " Selections from 'Paroles' (Penguin Books, 1958)", isa sa mga iniingatan ko.

-ellesig- said...

parang sinabi ni prevert sa diyos na..
" kung na saan ka man, diyan ka na lang "

Ka Pete said...

Dana:

Out of print na ang SA PANAHON NG LIGALIG. Baka abutin ka ng siyam-siyam kung hihintayin mong isa-isang maipost ang mga tulang hinalaw. Ibigay mo sa akin ang email address mo at ipadala ko na lang sa iyo ang Word file ng buong libro. Unformatted nga lang--wala ang mga itals at boldface.

Pete